Is een goed leven iets waard?

Stel eens voor dat je ruim 80 bent en terugkijkt op je leven. Je hebt dingen gedaan waar je spijt van hebt, kansen gemist, maar ook geweldige dingen bereikt. Misschien een mooie carriere, een stel kinderen die allemaal gelukkig zijn. Een groot huis op een droomplek, een prachtige partner die nog steeds kerngezond is, veel vrienden en familie die van je houden, enzovoort.

Nu je dat allemaal gedaan hebt, heb je nog enkele jaren te leven en dan is het over. Wat is het je dat dan allemaal waard? Kun je deze vraag echt beantwoorden of denk je: "Wat is dat voor een vraag, wat moet ik hier nu mee?!"? Een antwoord als: "Ja, dat is mij heel veel waard" is dubieus. Heel veel waard wat? Ten opzichte van wat? Wat mis je precies als je het allemaal niet hebt gedaan?

Als je de vragen makkelijk beantwoordt, dan leef je mogelijk in een illusie, een zelf verzonnen beeld dat je leven een geweldig doel heeft; en alles wat je doet een bijdrage levert aan dat doel. Het bijzondere is dat niemand eigenlijk dat doel echt kent. Daarom geloven mensen in een of meer goden en boeken die het doel van ons leven definieren. Het maakt het leven dragelijker. Een perfecte illusie, die zich pas openbaart als het toch te laat is.

Een leven heeft geen doel. Net zoals een boom, rivier, steen, aarde of universum. Het is er simpelweg, zonder een doel. Het is slechts menselijke psyche die graag deze vraag stelt. Ironisch genoeg: een "zinloze" vraag dus. Misschien is je ontgaan dat wetenschappers in al hun vragen - in wat voor wetenschap dan ook - nooit deze vraag stellen.

Er is ook een sterk verband met mijn werk waar een team aan mensen een jaar lang gemotiveerd blijft met een mooie doel, een dosis vertrouwen en de gegeven vrijheid. Prachtig, maar het is eindig. Jarenlang een doel nastreven is gewoon niet bevredigend. Om echt langdurig gelukkig te zijn hebben mensen iets anders nodig; iets wat helemaal niet bijzonder lijkt.

In mijn werk heb ik ontdekt dat mensen oneindig lang gelukkig kunnen blijven als de tijdspanne van te bereiken doel steeds korter is.

In plaats van hele leven werken om straks als je oud bent van je pensioen te kunnen genieten, kijk je uit naar je komende vakantie.
Nog beter, in plaats van de komende vakantie wil je iedere paar maanden iets nieuws hebben geleerd wat je aan anderen kan laten zien en waar je op trots kan zijn.
Nog beter, in plaats van iedere paar maanden wil je iedere paar weken samen met je teamleden een tastbaar iets laten zien.
Nog beter, in plaats van iedere paar weken, wil je iedere dag iets zinvols hebben gedaan. Iets voor een medemens, iets leren, ergens van genieten.
Nog beter, in plaats van iedere dag, wil je ieder uur.....nee, ieder minuut.....ach nog beter ieder seconde....moment volledig benutten...niet missen door afwezigheid in je gedachten over het verleden of toekomst die niet bestaan.

Is een goed leven iets waard? Gezien je uiteindelijk toch dood bent - of zoals een vriend van mij vaak gekscherend zegt nadat iets serieus gebeurt "uiteindelijk gaan we er allemaal aan!", kun je alles wat je hebt vergaard niet meenemen. Een leven is dus niets waard. Echter, ieder moment van je leven wel, hoe lang of kort je leven mag zijn.

De beste sporters, of mensen waar je vaak tegenop kijkt, hebben over het algemeen niet over hun bereikte doelen, maar de weg naartoe. Ieder moment ervan.

Hou dat moment vast van vanavond om 00:00 1 jan. wanneer je familie of vrienden in de ogen kijkt en het allerbeste voor 2013 wenst. Je hebt dan het moment benut, op naar het volgende.

Ik wens jou oneindig veel benutten momenten in 2013!

Naar sport kijken, niks voor mij

Naar sport kijken, helemaal TV sportprogramma's heb ik nooit leuk gevonden. Ik vind het interessanter naar mensen te kijken, die zelf naar mensen kijken die een sportprestatie leveren. Er is iets intrigerend aan fanatisme van supporters. Helemaal als ze over de streep van maatschappelijk verantwoord gedrag gaan; ofwel hooliganisme. Het meest opvallende en grappige moment is het einde van de voetbalwedstrijd als Nederland net van Duitsland heeft verloren: iedereen staat dan namelijk op en gaat zo snel mogelijk naar bed. Ze zeggen niet eens welterusten. Jammer dat ik dat moment nooit heb gefilmd.

Daarentegen, zelf sporten is daarentegen een van mijn favoriete bezigheden.

Het heeft me nooit echt bezig gehouden waarom ik zelf niet leuk vind om naar sport te kijken, totdat ik een commentaar in het NRC handelsblad las over de ironie van Olympische spelen en Paralympics.

Laat het me uitleggen in mijn eigen woorden. Het is echt geweldig dat we olympische spelen hebben, waarin de landen over de hele wereld op een zeer beheerste manier met elkaar aan het strijden zijn. Jammer alleen dat een goed bedoeld idee: het stimuleren van wereldvrede, waarbij politiek buiten wordt gehouden, overspoeld raakt door de enorme nadruk op de happy few die medailles hebben gewonnen. Daarnaast is ieder land hun eigen "helden" en de hoeveelheid medailles aan het verheerlijken.

Trouwens, in Nederland is definitie van woord "held" gelukkig minder opgeblazen dan bijvoorbeeld in Verenigde Staten. Mijn definitie is nog specifieker: iemand die iets buitengewoon goed voor anderen doet.

Er wordt daarnaast de hele tijd over grote prestaties gesproken, waarbij je vanuit gaat dat je met voldoende doorzettingsvermogen daar zou kunnen staan. De bittere waarheid is, dat onze ouders jou en mij een stel waardeloze genen hebben doorgegeven. De kans op een plek op het podium is vrijwel nihil. Alle medaille winnaars hebben simpelweg de juiste combinatie van genen. Ranomi Kromowidjojo heeft onder andere bredere schouders en kortere benen ten opzichte van haar romp in vergelijking tot een gemiddeld persoon.

Nogmaals, helemaal niks mis met mensen die hun lichaam en geest gebruiken tot grensverleggende prestaties. Maar het zijn geen helden. Een persoon die bewijst dat hij tot meer in staat is dan een ander is geen held.

Sport kan zelfs impliciet racisme benadrukken. Het is gelukkig zo, dat juist relatief arme afrikanen toevallig veel betere sportgenen hebben dan rijke amerikanen, aziaten of europeanen, anders zou Hilter zijn gelijk gekregen hebben over de superiore Duitse ras. Machtig, rijk en ook nog goede sportgenen...geen goede combinatie.

De echte reden, waarom het kijken naar sport niet leuk is, is de oneerlijkheid van de strijd. Iedere wedstrijd begint hoe dan ook met een genetisch voordeel van de een ten opzichte van de ander. Marathon is wat dat betreft de meest saaie sport, die ik ken. Het is dan ook ironisch, wanneer we zoveel over doping praten. Het mooiste voorbeeld van deze ironie is Oscar Pistorius ofwel Blade Runner; een man, die met beenprotheses sneller zou lopen dan iemand met eigenlijk "slechts" goede genen.

Voetbal spant wel de kroon met oneerlijkheid. Een succesvolle voetbalclub is kwestie van geld geworden.

Samengevat, de volgende keer als je een topprestatie aan het bekijken bent, kun je je afvragen wat je precies aan het toejuichen bent? Is het zijn toewijding, die voor 10% geldt? Of kijken we tegen zijn genen op? En dat jij aan hem of haar genetisch verwant zou zijn. Het is immers je landgenoot.

Een eerlijke, sportieve wedstrijd is contradictie interminus. Het kan nooit helemaal eerlijk zijn. We kunnen toch niet met al die discussies over protheses, doping of gewoon voedsel en zwempakken, de regels van eerlijkheid steeds opnieuw bepalen! Het gaat op een gegeven moment nergens over.

Dit is in ieder geval mijn favoriete moment in de hele olympische spelen. Is topsporter Liu gefaald, omdat zijn genen hem niet meer toelaten om een hele sterke pees te ontwikkelen voor zulke prestaties?

Dankbaar aan mijn ouders

Binnenkort gaan Winghang en ik trouwen en het zijn momenten dat je veel over het verleden nadenkt. En dan vooral over de belangrijkste mensen in mijn leven: mijn ouders.

Ik ben in een kleine Bosnische plaats Kakanj geboren. Mijn moeder is opgegroeid in een dorpje (Donji Banjevac) in een huis samen met mijn grootouders, 3 ooms en 2 tantes. Het laatste keer dat ik het huis heb gezien realiseerde ik me pas hoe klein het daar is. Het leven is in die tijd absoluut niet makkelijk geweest. Dat viel echter wel mee in vergelijking met wat mijn moeder daarna heeft meegemaakt.

Mijn vader is ook in een dorpje opgegroeid en door mijn oma opgevoed. Mijn opa is verdwenen in de 2de wereldoorlog. Het leven van mijn vader wordt gekenmerkt door harde werkelijkheid waarin je leert voor zichzelf te zorgen. Hij is heel snel volwassen geworden. Hij is heel vroeg begonnen met werken om te kunnen zorgen voor zijn broer en moeder. Hard werken zodat je iemand van betekenis wordt heeft hem gevormd. Mijn vader heeft zelf geen vader gekend die hem kon adviseren en bijstaan in allerlei kwesties. Zo heeft hij in jonge jaren dingen gedaan die hem zijn hele leven achtervolgen.

Mijn ouders verschillen 9 jaar van elkaar. Mijn moeder was dan ook heel jong toen ze met mijn vader ging trouwen. Toen mijn eerste zus Ivana werd geboren is hun relatie op een dieptepunt beland en ze zijn uit elkaar gegaan.
Op zo’n moment blijkt mijn moeder ongelooflijk ondernemend en sterk. Ze heeft toen spullen gepakt en naar Nederland gegaan om te werken. Nu ben ik dankbaar dat ze toen het besluit heeft genomen, want anders was ik hier niet vandaag in Nederland geweest. Ze heeft toen een bestaan van enkele jaren opgebouwd om vervolgens toch terug te keren naar mijn vader. De reden is waarschijnlijk invloed van familie en traditie dat je niet zomaar uit elkaar gaat. Je kunt je voorstellen dat ik erg dankbaar ben voor dat besluit, want anders waren ze nooit aan mij toegekomen.

Mijn vader is iemand die een absolute verplichting voelt om voor het gezin te zorgen. Hij heeft altijd heel hard gewerkt zodat wij een gevoel van zekerheid kenden. Ik kon me bezighouden met spelen, computers en dromen omdat mijn ouders zo hard hebben gewerkt. Natuurlijk, de keerzijde was dat ik mijn vader stuk minder vaak zag dan mijn moeder, maar daar heb ik nooit last van gehad. Mijn moeder wist dat goed op te vullen en zorg voor mij op haar te nemen. Mijn vader maakte het altijd goed door in zomer of weekenden mij in zijn vrachtwagen mee te nemen. Ik heb dan ook een hoop gezien, mijn favoriete eten gegeten (cevapcici en chocola in Sarajevo) en zelfs op zijn schoot vrachtwagen bestuurd.

Mijn moeder was diegene die met ons naar zee ging op vakantie. Dat was altijd een ongelooflijke belevenis. Daarnaast bracht mijn moeder ons vaak naar rivier Ribnica of naar weekend huis van mijn oom Franjo waar ik veel met Goran (mijn neef) speelde. Dat zijn allemaal dingen waar ik als kind enorm van genoten heb en erg dankbaar voor ben.
Waar ik echter ook dankbaar voor ben is een relatief harde opvoeding om mij te behoeden voor de verkeerde dingen in het leven. Zo ben ik ook een keer met brandnetels op de blote lichaam geslagen omdat ik in de vieze stadsrivier heb gezwomen. Terugkijkend vind ik het slechts grappig ook al is het niet echt een aan te raden maatregel in opvoeding. Ondanks dit ene voorgeval met brandnetels was mijn moeder stuk milder in opvoeding. Mijn moeder was ook meer betrokken dan mijn vader.

Mijn ouders hebben het ongelooflijk zwaar gehad. Hun leven is voor het grootst gedeelte bepaald door het overlijden van mijn 3 zusjes. Desondanks heb ik voldoende aandacht gehad. Ik weet nog goed dat ik op school een onvoldoende kreeg en mijn moeder moest mijn cijferlijst ondertekenen zodat lerares weet dat mijn moeder mijn cijfer heeft gezien. Dat was ook een hele zware tijd voor mijn ouders geweest. Ik heb toen die cijferlijst zelf ondertekend ipv mijn moeder. Lerares had dat gelijk door en heeft contact met mijn moeder opgenomen. Mijn moeder heeft toen veel tijd daaraan besteed om te zorgen dat ik op school goed blijf doen ondanks alle moeilijkheden thuis. Daar ben ik heel dankbaar voor.

Mijn vader is een meester als het om duidelijkheid en kracht van herhaling gaat. Zijn belangrijkste les voor mij was: Ga naar school, zorg dat je een mooie opleiding afmaakt en dan ben je echt iemand. Dankzij mijn vaders herhaaldelijke les die in mijn hoofd was geprint, heb ik mijn school kunnen afmaken.

Toen oorlog ons stadje heeft benaderd, ben ik zonder mijn ouders en zus Helena over de bergen naar een naburige stad gevlucht. Dat was het meest zware deel van mijn leven. Mijn moeder heeft toen besloten mij op te zoeken. Ze is in het geheim met iemand in een auto naar Vares gekomen en daar mij opgehaald. Mijn vader is rond die tijd zelf ook opgepakt en in gevangenis gezet omdat hij een volwassen Kroaat is en eventueel tegen moslims zou kunnen vechten. Ik ben mijn moeder heel erg dankbaar voor het feit dat ze me toen heeft opgehaald. Als ze dat niet gedaan had, dan kon dat heel erg verkeerd aflopen voor mij.

Mijn ouders hebben mij toen naar Franse VN kamp gebracht waar ik 3 maanden verbleef. Intussen kwamen ze regelmatig met mijn fiets langs om heerlijke gerechten te brengen die ik door de prikkeldraad kon overnemen. Er waren niet veel andere mensen die ook die mogelijkheid hadden. Dankzij mijn ouders was de tijd in de camp veel dragelijker.

Intussen heeft mijn moeder via allerlei connecties ervoor gezorgd dat we wegens de ziekte van mijn zusje Helena om humanitaire redenen de Bosnie konden ontvluchten. Mijn vader is toen in zijn eentje thuis gebleven en die hele tijd met zijn vrachtwagen vele malen humanitaire hulp over de gevaarlijke gebieden naar Bosnie gebracht. Ik ben daar zelf ook erg trots op.

Mijn moeder heeft mij en mijn zusje een nieuwe thuis in Nederland gegeven. Dankzij mijn moeder en haar enorme doorzettingsvermogen woon ik in Nederland. Mijn moeder heeft me zelfs in contact gebracht met mijn eerste IT werkgever. Daar heb ik 5 jaar gewerkt. Ik heb nu een ongelooflijk mooie baan als freelancer en Winghang - de vrouw van mijn leven met wie ik ga trouwen voor een groot deel omdat mijn ouders mij zo vaak hebben gesteund.

Het leven en het verleden heeft mijn ouders doen uit elkaar gaan. Het is ook volledig begrijpelijk. Ik voel nog steeds enorme liefde ondanks vele spanningen en discussies die we vaak met elkaar hebben.

Er is helemaal niemand en niets in dit leven wat band tussen mij en mijn ouders kan aantasten. Ik heb altijd het allerbeste met ze voor. Ma en pa, ik hou heel erg veel van jullie.

Waarom is mijn werk mijn passie?

Deze blog gaat over het begrip "Agile" en wereld van informatietechnologie en is voornamelijk bedoeld voor mensen buiten de IT wereld. Ik denk dat iedereen kan leren van onze ontdekkingen in de wereld van "naar-schermstarende-computer-nerds" ;-), wat natuurlijk een verkeerde voorstelling is van ons werk.

Deze blog is ook een poging om mijn twee wereldden net iets meer aan elkaar te verbinden. Ik heb namelijk collega's en vrienden in IT wereld en dan volledig gescheiden van de eerste: veel familie en vrienden die niets met IT te maken hebben. Natuurlijk, uitzondering hier en daar gelaten. Mijn nichtje Stefica is getrouwd met een IT infrastructuur architect.

Terug naar mijn werk en Agile: Stel eens voor! Je hebt wel een baas, maar in praktijk ook weer niet. Jij bepaalt je dagelijkse werk. Je bent onderdeel van een team en alleen succes van je team is ook jouw succes. Is je team niet succesvol, dan ben je ook niet. Als team maak je een hele sport van om zo efficient en effectief te zijn en dingen te maken waar andere mensen blij van worden. Je werkt vaak samen om de beste oplossingen te bedenken, maar ook vaak met z'n tweeen achter een scherm. Als team heb je ook veel lol met elkaar, geeft een directe en oprechte feedback en je kunt met elkaar heel goed opschieten. Je werkt heel vaak samen

Ik ben een van de teamleden en dit is dus mijn werk. Dat is toch wat anders dan hele dag in je eentje afgezonderd van de wereld naar een scherm staren, of niet?

Mijn eerste werkjaren in IT zijn gekenmerkt met veel frustratie die ik ook nu erg vaak bij andere mensen hoor die niet in dit soort teams werken. Als ik iemand uit de beide werelden vraag hoe het op zijn werk gaat, dan zijn de antwoorden over het algemeen:

• Het is maar werk, wat valt er te zeggen. Ik doe, maak, schrijf... en ben blij als het weer weekend is of binnenkort pensioen.
• Mijn baas is een echte eikel!
• Ik voel me belemmerd, terwijl ik zeker meer kan.
• Er hangt een slechte sfeer op mijn werk, niemand doet iets, elebogenwerkers
• Ik draai mijn uren. Het is geen nuttig werk. Maar goed, ik krijg wel betaald.

Het meest intrigirende is de grote behoefte om een promotie te krijgen. Het speelt overal. Het is juist deze drang dat voor de meeste ellende zorgt. Het is aan de ene kant een drijfveer om mensen te motiveren, maar acties die hieruit voortvloeien zijn ten behoeve van egocentrische eigen belang. Zo zal een bediende in een winkel niet zorgen dat zijn klant tevreden weggaat, maar dat zijn baas niet op haar boos wordt. Soms is dat hetzelfde (als baas ook wil dat klanten altijd tevreden weglopen), maar vaak ook niet.

Mijn team wil echter dat de klant / gebruiker tevreden is. Niet omdat baas dat zegt, maar omdat een tevreden klant een echte bron van motivatie en tevredenheid is. Mijn passie is dus het hebben van tevreden klanten. Je doet iets voor mensen waar ze blij van worden en je wordt ook nog goed voor betaald.

We hanteren veel principes, waarvan de meeste niets met IT te maken hebben. Hier zie je een aantal opvallende:

• De hoogste prioriteit is klant tevreden te stellen door vroegtijdig en frequent opleveren van bruikbaar product
• Sta open voor veranderende eisen. Als klant voortdurend van gedachte verandert, dan is dat ok. Er zijn geen contracten die haar daarin belemmeren.
• Bouw projecten rond gemotiveerde individueen. Geef hen de omgeving en de ondersteuning die ze nodig hebben en vetrouw erop dat ze de klus klaren.
• De meest efficiente en effectieve manier om informatie te delen is met elkaar te praten (dus minder emails, en documenten)
• Streef naar de maximale kwaliteit. De klant wil niet dat zijn product af en toe niet doet.
• Team leert voortdurend door een regelmatige terugkoppeling naar elkaar over hoe ze werk, maar ook gedrag naar elkaar kunnen verbeteren.

Je zou kunnen stellen dat echte principes nog dieper gaan en hebben te maken met respect, vetrouwen, van je werk je passie maken ofwel altijd doen wat je leuk vindt. Deze aspecten en groei hierin vervangen enigzins of misschien volledig het drang om steeds hogerop te komen om maar meer aanzien en status te krijgen. Voor het geld hoef je niet te doen, want ervaren Agile mensen leren veel in korte tijd en zijn inmiddels erg gewaardeerd door bedrijven. Bedrijven betalen inmiddels meer voor een ervaren Agile software ontwikkelaar dan een gemiddelde architect of projectleider.

Je leeft maar een keer, zorg dat je van elk moment geniet.

Wanneer terugkijken zonde van je tijd is

Vanavond keek ik voor even naar de uitzending van Peter R. de Vries. In deze uitzending is hij voor de zoveelste keer met de Natalee Holloway's zaak bezig. Hij regelde een ontmoeting tussen de moeder van Natalee en Joran in de Peruaanse gevangenis.

Het leven van de moeder van Natalee is de afgelopen vijf jaar een hel geweest. In de hopeloze zoektocht naar die ene ultieme waarheid en gerechtigheid is ze alles kwijtgeraakt. Op het moment dat ze eindelijk na 5 jaar met Joran face-to-face ging praten, heeft ze eindelijk haar hart laten spreken. In haar woorden zat geen haat en bitterheid, maar begrip. In dat gesprek wou ze "een zaadje planten in zijn hart". Wat dat met Joran deed is moeilijk in te schatten; hij is een meester in manipulatie en leugens.

Echter, Joran confronteren met al zijn leugens heeft geen enkele nut. De enige manier om überhaupt mensen naar het goede toe te bewegen is om tot hun hart te spreken. De moeder van Natalee heeft dat dus gedaan. Daarnaast is het na vijf voor haar een enorme overwinning dat ze zonder haatgevoelens met hem face-to-face kon praten.

Dat kunnen we niet zeggen over Peter zelf die zich op kon vreten na het gesprek tussen de moeder van Natalee en Joran en zijn sensationele uitzending in het niets zag vallen. In de gesprekken daarna tussen moeder van Natalee en Peter, geeft zij een mooie levensles aan Peter zelf waar hij jammergenoeg niets mee doet. Moeder van Natalee is eindelijk goed op weg om verleden, hoe moeilijk deze ook is, achter zich te laten.

Een klap in je gezicht duurt slechts een milliseconde, maar een herhalende herinnering daaraan duurt soms een heel leven lang.

Welke menselijke gedragskenmerken zijn overbodig?

Terugkijkend op de menselijke evolutie vinden we vele verklaringen op fysieke kenmerken nu. Waarom hebben we last van overgewicht? Waar komen al die rudimentaire organen vandaan zoals het stuitje of beter gezegd het staartbeen? Waarom hebben zoveel mensen last van rugpijn en met name spit (lage rugpijn).

We hebben neiging te veel en te vet te eten om hongernood en winter te kunnen overbruggen. Het onderkant van onze wervelkolom en zenuwen hebben nu nog zwaar te verduren omdat evolutie van onze wervelkolom van rechtop lopen nog niet voltooid is.

Er is veel over dit soort fysieke kenmerken geschreven en bediscussieerd. De tastbare fysieke verschijningen zijn interessant, maar psychologische gedragingen vind ik veel interessanter. Het valt me vooral op dat we overbodige fysieke kenmerken waar we last van hebben, zoals een blindedarm, verwijderen en psychologische als normaal beschouwen. Slechts zeer extreme en overduidelijk uit de hand gelopen vormen worden behandeld. Hier zijn er twee overbodige gedragskenmerken.

Angst

Misschien het meest bijzondere is angst. De enige situaties waarvoor een milde vorm van angst handig kan zijn hebben te maken met staat van paraatheid en zeer scherpe focus voor een maximale prestatie. Het is echter niet bewezen dat angst daadwerkelijk je prestaties verbetert en angst is zeker niet de enige manier om in deze toestand te verkeren.
Daarnaast zou angst ons behoeden voor gevaarlijke situaties. Volgens mij verwarren we deze met rationele oordeel dat iets simpelweg niet verstandig is. Juist dat maakt ons anders van dieren. Je maakt afwegingen en gaat iets wel of niet uit de weg. Ken jij iemand met weinig angst die daardoor in zijn leven slecht getroffen heeft?

De negatieve kant van angst is bijzonder groot. We kunnen gerust stellen dat angst de alles verwoestende epidemie van wereldproporties is. Niet voor niets zijn er zoveel gezegden over angst. De enige reden waarom een compleet volk een gruwelijke oorlog begint is angst. Angst voor die anderen die we eerst moeten verslaan voordat zij ons verslaan.
Angst verschijnt in vele vormen en intensiteit. In een oorlog spreken we ook van een groepsangst; en bij een individu spreken we van fobieën, paniek, obsessief-compulsieve stoornis, enzovoort.

Hoewel iedereen vast wel eens is met de stelling dat extreme angstvormen heel slecht zijn, beschouwen we milde vormen als "normaal". Men spreekt van "normale angst" wanneer we ons zorgen maken, examenvrees hebben, spreken in het openbaar eng vinden, enzovoort. Ik zie daar echter helemaal niets nuttigs aan.

In onze evolutionaire ontwikkeling is er inmiddels niets meer aan angst wat we als normaal moeten beschouwen. In onze ultieme zoektocht naar geluk, is onze angst de grootste blokkade, hoe mild deze ook lijkt. Denk aan mensen die zich altijd ergens zorgen over maken. Wat een tijdsverspilling!

Woede

Net zoals bij angst vind ik triest hoe psychiaters bepalen wanneer dit soort evolutionaire aanhangsels plotseling een aandoening zijn en wanneer ze nog "normaal" zijn. Het is een leuke bezigheid voor wetenschappers met blijvende onderlinge onenigheid.

Woede is een emotie die verschrikkelijk uit de hand kan lopen. We vragen ons vaak af: hoe kan iemand zo woedend zijn dat ie zichzelf niet meer kan beheersen. Dat is makkelijker te begrijpen als jezelf als een dubbele persoon ziet. Namelijk, je ego en echte jij. Woede ontstaat ook alleen wanneer ego's denkbeeldige territorium iemand betreedt. Het is ego's wanhopige beschermingsmechanisme, waarbij echte jij enige tijd geen enkele ruimte meer krijgt. Een woedend persoon zegt ook achteraf: "Ik was niet mezelf, ik weet niet wat me overkwam." Logisch, want het was zijn ego die dat deed.

Het is zorgelijk dat er zelfs vele culturen zijn waar deze emotie als belangrijke eigenschap wordt beschouwd. Omgeving stimuleert indirect deze eigenschap door films waar iemand terecht woedend mag zijn en vervolgens zogenaamd terecht iedereen om zich heen vermoordt. Maar ook door iemand te bestempelen als zwakkeling wanneer persoon in kwestie nooit bij intimidatie kwaad wordt.

De milde vormen zoals irritaties en ergernissen zijn belangrijke oorzaken voor gesneuvelde huwelijken en vriendschappen, waar men zich achteraf afvraagt wat ook alweer de reden was. Ofwel de echte persoon en niet de ego heeft geen idee wat ego ook alweer dacht.

Er is dus net zoals bij angst helemaal niets aan woede wat normaal is. Iedere vorm ervan is slechts een evolutionaire aanhangsel die we net zoals blinde darm bij eerste symptomen gelijk verwijderen. Trouwens, blinde darm schijnt volgens laatste onderzoeken toch enigszins nuttige functie te hebben, al is deze minimaal.

Hoewel deze gedragskenmerken overbodig zijn, het feit is wel dat we ze allemaal in bepaalde mate hebben en we ze niet moeten onderdrukken. De eerste stap voor verbanning is het besef van overbodigheid en de schadelijke effecten.

Wat is een menselijk embryo?

Het is een intrigerende discussie dat leunt op fundamentele overtuigingen. Dat is voor mij meer dan genoeg aanleiding om hierover te schrijven. De gangbare definitie van een menselijk embryo is dat het een bevruchte menselijke eicel is of verzameling cellen die kan uitgroeien tot een mens.

De grote vraag is: wat is eigenlijk een embryo? Met deze vraag bedoel ik niet de biologische, maar de ethische definitie. Er zijn twee kampen. Een embryo is een mens en embryo is slechts een eicel of verzameling cellen ofwel nog geen mens.

Stelling 1: Embryo is GEEN mens!
Dit is in Nederland op dit moment door meerderheid geaccepteerde stelling. Deze overtuiging maakt vervolgens de weg vrij voor embryodonatie aan koppels die geen kinderen kunnen krijgen. De donors moeten embryodonatie daadwerkelijk als donatie beschouwen en niet als adoptie; anders gaat door mogelijke emotionele band donatie niet door. In deze opvatting is embryo geen mens doordat er geen tekenen van bewustzijn, emoties, enzovoort zijn.

Stelling 2: Embryo is wel een mens!
Het probleem met de vorige stelling is dat biologisch gezien geen verschil is tussen een embryo en een volwaardig mens. In deze stelling is embryo een mens, alleen komt deze een paar cellen tekort :-). Het feit dat we geen hoofd, benen, armen en een bewustzijn niet waarnemen, betekent niet dat deze er niet is.

Stelling 3: Of een embryo wel of geen mens is irrelevant!

Met een ethische discussie gebaseerd op diepe overtuigingen zullen we niet verder komen. Maar, we kunnen wel consequentie van embryodonatie onder loep nemen. Daarin blijkt vooral te gaan over emotionele band die er wel of niet is. Aan de ene kant zijn dat de embryo's zelf die ooit groot worden en afvragen wie biologische ouders zijn, maar ook vooral (biologische) ouders zelf die emotionele band blijken te hebben.

Deze band is van alle kanten verwarrend en vreemd. Horen biologische ouders nog emotionele band te hebben of is het juist vreemd als ze die niet hebben? Wat maakt ouders daadwerkelijk ouders? Genetische link, opvoeding of beide?

Het dilemma over de emotionele band en vooral wanneer worden wij een mens bracht me tot de gedachte dat wij eigenlijk nooit een specifiek mens worden. Het feit dat we überhaupt zomaar tijdens de bevruchting ontstaan is voor mij niet te begrijpen. Slechts onze fysieke verschijning ontstaat in de baarmoeder en oogschijnlijke zelfstandige bewustzijn is een illusie. Het is voor mij aannemelijker te denken dat wij allemaal een en hetzelfde zijn; met elkaar verbonden. Een totale bewustzijn die nog niet van zichzelf bewust is....Ja, ik weet het. Dit begint zweverig te worden. Maar mijn stelling is dus dat de verwekking van een specifiek mens een leuke biologische verschijning is en niet meer dan dat.

Dus, de conclusie voor mij is dat het heel goed is om een warme emotionele band te hebben; met iedereen en niet alleen met je eigen kinderen. Daarmee is het voor mij helemaal vreemd om onderscheid te maken tussen embryo's en adoptie van geboren kinderen. Daarnaast ben ik eeuwig dankbaar aan mijn ouders voor alles wat ze voor mij gedaan hebben. Dat is me veel meer waard dan de biologische link en het feit dat ik op ze lijk.